Rodzaje pasożytów u kur

Pasożyty u kur powodują poważne konsekwencje w funkcjonowaniu ich organizmu m.in. słaba nieśność, zahamowanie wzrostu, pogorszenie stanu zdrowia ptaków, a nawet śmierć. Ptaki tj. kury, kaczki, gęsi, bażanty i inne - są karmicielem oraz nosicielem pasożyta, negatywnie wpływają na stan zdrowia ptaków. Pasożyty występują u kur zarówno w chowie klatkowym jak i wolnego wybiegu.

Kury mogą zarażać się pasożytami wewnętrznymi np. poprzez zjadanie dżdżownic lub ślimaków, które przenoszą larwy i jaja pasożytów. Z połkniętych jaj wykluwają się robaki, które rozmnażają się w organizmie ptaka, które są wydalane w kale ptaka na zewnątrz, powodując zarażenia kolejnych kur. Jaja mogą znajdować się również w glebie, ściółce, wodzie, gniazdach oraz paszy. Najbardziej wrażliwe na zarażenia są pisklęta, im ptaki są starsze - osobniki dorosłe, tym są bardziej odporniejsze.

Pasożyty występujące u drobiu możemy podzielić na:

Pasożyty wewnętrzne u drobiu

Bytują w organizmie ptaka, atakując i niszcząc narządy wewnętrzne, najczęściej układ pokarmowy. Są nimi m.in. nicienie, tasiemce, pasożyty oraz pierwotniaki.

Pasożyty zewnętrzne u drobiu

Bytują na skórze ptaków, piórach oraz jamie dziobowej, są to głównie ptaszyńce, wszy, kleszcze, świerzbowce, pchły, roztocza oraz kleszcze. Szkodniki zewnętrzne u drobiu gromadzą się również w szczelinach ścian, listwach przypodłogowych, okiennicach, ościeżnicach.

Najczęściej występujące pasożyty u kur

Wszoły to szkodniki wyróżniające się z pasożytniczego trybu życia, żerują tylko i wyłącznie na ptakach. Nie stanowią zagrożenia dla ludzi. Bardzo często są mylone ze wszami, które bytują tylko i wyłącznie na ssakach.

Wszy kurze to małe pasożyty zewnętrzne, ich wielkość sięga 0,35 - 10 mm, dlatego są widoczne gołym okiem na piórach ptaków, żerują u podstawy piór. Pasożyty żywią się krwią ptaków, łuskami skóry oraz piórami i puchem. Są bardzo małe, niewidoczne gołym okiem. Wesz składa jaja na ciele żywiciela.

Ptasie wszy powodują wszołowicę, która prowadzi do zapaleń skóry a konsekwencji utratę piór (za co odpowiedzialne są piórojady).

Piórojady są pasożytami krwiopijnymi, trawią keratynę (budulec włosów i piór). Piórojady na ciele gospodarza przechodzą wszystkie stadia rozwojowe. W ciągu roku pasożyty są w stanie wydać kilkanaście pokoleń. Dorosłe osobniki przenoszą pasożyty na małe osobniki - pisklęta, co bardzo często powoduje upadki ptaków w pierwszych dniach życia. Piórojady to bardzo ruchliwe pasożyty zewnętrzne, powodują podrażnienie skóry - ciągłe drapanie i strupy u ptaków. Inne objawy występowania wszołów u kur to: uszkodzone upierzenie, utrata masy ciała, zmniejszenie nieśności.

Występowanie ptaszyńca kurzego wiąże się z obniżeniem produktywności oraz osłabieniem aktywności fizycznej ptaków.

Pierwsze symptomy wszołowicy u kur:

• ptaki są niespokojnie, dziobią się i drapią - swędzenie skóry
• mniejszy apetyt, spadek wagi
• złuszczona skóra, gubienie pióra ptaków
• zakłócenie snu

Likwidacja piórojadów na ptakach odbywa się poprzez pryskanie ptaków i komponentów hodowli (karmidła, poidła, gniazda itp.) odpowiednimi preparatami tj. Lubisan Piórojady, One Shot Piórojady. Podczas pryskania należy chronić oczy ptaków.

Kokcydioza

Kokcydioza to choroba występująca u kur, wywołują ją pierwotniaki Eimerias. Kokcydioza powoduje upadki, zahamowanie wzrostu ptaków, zmniejszenie nieśności oraz poważne choroby układu pokarmowego. Eimeria wydalane są w kurzym kale w postaci oocyst, przez zarażone już ptaki dzikie, jak i te już zarażone hodowlane. Wydalane oocysta Eimerii są niezwykle odporne na trudne i niesprzyjające warunki oraz środki dezynfekcyjne.

Po przejściu przez żołądek pierwotniak atakuje wnętrze organizmu i wnika do ścianek jelita cienkiego, kolejno wnika do komórek. Tam następuje jego rozmnażanie, następnie wydalenie oocyst wraz z kałem. Pierwsze objawy pojawiają się już 7 dni od zarażenia, następuje wtedy uszkodzenie nabłonka jelita, objawy to zaparcia, biegunki, zaburzenia mikroflory oraz gospodarki wodno-elektrolitowej zwierząt. Uszkodzenie nabłonka może skutkować również krwotokami do wnętrza jelit.

Objawy kokcydiozy u kur to m.in.:

• apatia
• nastroszenie piór
• biegunki
• zmniejszony apetyt
• zmniejszenie przyrostów lub spadek masy
• krew w kale

Profilaktyczne zapobieganie kokcydiozy polega na dodawaniu do paszy kokcydiostatyków tj. Kokcidin lub Acidomid, można również stosować szczepionki przeciw pierwotniakom.

Pasożyty drobiu - jak je rozpoznać i leczyć

Symptomatologia zależy od rodzaju pasożytów które zaatakowały kury:

• pasożyty zewnętrzne - większość pasożytów zewnętrznych można dostrzec gołym okiem, powodują również ubytki w upierzeniu, drapanie i dziobanie skóry, zmniejszenie nieśności, brak apetytu, apatię oraz utratę wagi
• pasożyty wewnętrzne - mogą powodować kaszel, chrypę, spadek masy ciała, biegunkę, odchody o dziwnym kolorze, krew w odchodach, zahamowanie wzrostu oraz spadek masy ciała

Po zaobserwowaniu i stwierdzeniu diagnozy o obecności pasożytów w hodowli należy od razu podjąć odpowiednie kroki:

• chore ptaki należy przenieść do innego pomieszczenia na czas kwarantanny - zdezynfekowania i czyszczenia pomieszczenia
• lekarz weterynarii powinien przepisać odpowiednie leki do wyleczenia ptaków, zazwyczaj są dwie fazy leczenia - najpierw likwidowanie osobników dorosłych, po dwóch tygodniach druga faza - likwidacja osobników wyklutych z jaj

Skuteczne zwalczanie polega na likwidacji szkodników na ptakach oraz w pomieszczeniach.

Sposoby zapobiegania przed pasożytami

Główną przyczyną zarażeń pasożytami jest kontakt z chorymi krewnymi, dzikie ptactwo, gryzonie i owady. Rozprzestrzenieniu choroby sprzyja nieczystość w kurniku oraz inne choroby współistniejące ptaków. Hodowla niosek jak i również innych ptaków oraz zwierząt wiąże się z przestrzeganiem higieny, czyszczeniem, dezynfekcją i wapnowaniem kurnika 2-3 razy do roku, aby zapobiec występowaniu w obiekcie pasożytów, uniknąć zarażenia ptaków oraz ciężkich w konsekwencji chorób.

Higiena i dezynfekcja

Należy pamiętać o czystości i higienie karmideł, poideł oraz gniazd. Poidła i karmidła należy myć codziennie, szczególnie w porze letniej podczas wysokich temperatur. Bardzo ważna jest też regularna wymiana ściółki, ponieważ ona jest największym siedliskiem bakterii, wirusów i pasożytów. Regularna dezynfekcja np. preparatem Virkon zapobiega rozwoju nie tylko pasożytów, ale również w przypadku wirusów, bakterii i grzybów.

Odrobaczanie

Zapobieganie polega na systematycznym odrobaczaniu ptaków specjalnymi preparatami, najczęściej dodaje się je do paszy lub wody.

Naturalne sposoby

W przydomowych hodowlach drobiu stosuje się naturalne sposoby zapobiegania i walki z pasożytami

• Regularna zasypywanie ściółki ziemią okrzemkową, a także smarowanie ścian jej roztworem, warto co najmniej 1 - 2 razy w tygodniu organizować kurze kąpiele w diatomidzie;
• Naturalne olejki z czosnku, eukaliptusa lub goździków posiadają właściwości niszczące pasożyty