Ptaszyniec kurzy (Dermanyssus gallinae), znany także jako pluskwy kurze, to problem dotykający wielu hodowców drobiu. Istnieje kilka różnych sposobów walki z ptaszyńcem - metody naturalne (Drink Ex-Mite), metody chemiczne i fizyczne (ziemia okrzemkowa na ptaszyńca). Zwalczanie ptaszyńca u kur to proces, który trzeba niestety powtarzać co jakiś czas, szczególnie gdy obserwujemy wzrost temperatury. Jednak w jaki sposób sprawdzić czy ptaszyniec jest w kurniku? W przypadku wysokiej infestacji ptaszyńcem, po wejściu do kurnika, będziemy czuć, że coś chodzi po naszym ciele - szczególnie rękach czy szyi. W innych sytuacjach, gdy problemu z ptaszyńcem nie ma lub problem jest niewielki, należy jednak zastosować inne rozwiązanie. Najlepszym sposobem sprawdzenia obecności ptaszyńca w budynkach inwentarskich jest pułapka do wykrycia na ptaszyńca kurzego FER-Mite Trap, wyprodukowana przez FERMO.
Spis treści [ukryj]
Dermanyssus gallinae - ptaszyniec kurzy
Ptaszyniec kurzy to prawdziwa plaga wsród hodowców drobiu na całym świecie. Poniższy artykuł odpowie na pytanie co to jest ptaszyniec w kurniku oraz w jaki sposób można wykryć jego obecność w hodowli. Ponadto, opiszemy jego budowę, cechy charakterystyczne oraz zagrożęnia, jakie ze sobą niesie. Przedstawimy takżę dostępne metody zwalczania ptaszyńca z podziałem na różne kategorie dostępnych środków. Nie należy bagatelizować obecności ptaszyńca, ponieważ w kurnikach silnie porażonych pasożytem, dochodzi do wielu problemów, które opiszemy w dalszej części artukułu.
Co to jest ptaszyniec kurzy?
Ptaszyniec kurzy to ektopasożyt z rodziny roztoczy Dermanyssidae, który żeruje na wszelkim drobiu hodowlanym, a także gołebiach, ptakach egzotycznym czy ptactwu dzikim. W ciągu dnia, ptaszyniec ukrywa się w się w szczelinach kurnika, połączeniach ścian i innych zakamarkach. Ptaszyniec jest aktywny głównie nocą, kiedy to gryzie i wysysa krew z ptaków.
Cykl życia ptaszyńca kurzego
Cykl rozwojowy ptaszyńca uzależniony jest od pogody i temperatury zewnętrznej.
Szacunkowo cykl rozwoju ptaszyńca może potrwać od kilku tygodni, nawet do kilku dni
w czasie upałów:
- Jaja (ok. 2-3 dni) - po ugryzieniu kury, samica ptaszyńca składa jaja w
szczelinach i zacienionych miejscach w kurniku. - Larwy (ok. 1-2 dni) - z wcześniej złożonych jaj wykulwają się larwy z 6-cioma
odnóżami, które nie gryzą jeszcze kur.3. Protonimfa - larwa linieje i przektszałca się w bardziej dojrzałą wersję z 8-mioma odnóżami. Ta forma ptaszyńca zaczyna już gryźć i pić krew kur. - Deutonimfa - pasożyt ponownie pobiera krew kury, wraca do kryjówki, linieje,
przeobrażając się w formę końcową. - Dorosły ptaszyniec - samice ptaszyńca składają regularnie jaja, po uprzednimpobraniu krwi.
Skąd się bierze ptaszyniec kurzy?
Nawet kurnik, w którym zachowuje się najwyższe standardy higieny, nie jest w stanie ochronić się przed ptaszyńcem. Ten pasożyt może dostać się do naszej hodowli poprzez dzikie ptaki, które są jego naturalnym nosicielem. Należy również uważać na myszy i szczury, które w sposób fizyczny mogą wprowadzić ptaszynca do kurnika. Co więcej, ptaszyńca możemy zaprosić do swojego kurnika, kupując kury z zewnątrz. Ptaszyniec może także przetrwać pożywienia przez okres nawet 9 miesięcy.
Ptaszyniec kurzy objawy
Najcześciej spotykane objawy potwierdzające obecność ptaszyńca to m.in.:
- widoczne gołym okiem skupiska niewielkich czerwonych lub szarych, ruszających się pajączków, które można znaleźć na grzędach, w zacienionych miejscach, wszelkich szczelinach
- uczucie, że "coś po nas chodzi", po wejściu do kurnika
- wzrost agresji wśród ptaków, wydziobywanie piór, niepokój
- blady grzebień i skóra
- spadek nieśniości, wagi ptaków, brak apetytu
Pułapka monitorująca na ptaszyńca kurzego
Co zrobić, gdy nie doświadczamy żadnego z powyższych objawów obecności ptaszyńca? Najlepszym wyjściem jest zastosowanie specjalnej pułapki monitorujacej FER-Mite Trap. Wykrycie ptaszyńca polega na zastawieniu pułapki w pomieszczeniach dla drobiu nocą, po zgaszeniu światła. Pułapki na ptaszyńca należy zastawić w zacienionych miejscach, w pobliżu gniazd, szczelinach podłóg, połączeniach ścian oraz w innych zakamarkach kurnika. Pułapka na ptaszyńca kurzego oczywiście może być stosowana w obecności zwierząt. Produkt ten jest całkowicie bezpieczny, nie zawiera w sobie żadnych związków chemicznych. Ptaszyniec kurzy, pod osłoną nocy, wychodzi ze swoich kryjówek w celu żęrowania i chętnie wchodzi w pułapki na pluskwy kurze FER-Mite Trap.
Pułapki na ptaszyńca - instrukcja stosowania
Aby skutecznie wykryć obecność ptaszyńca w kurniku, należy postępować według poniższych kroków:
- Rozłóż pułapki w kurniku w miejscach, gdzie występują szpary i zakamarki – także w pobliżu gniazd ptaków.
- Zapisz daty oraz numery pułapek w celu ich łatwej lokalizacji.
- Pozostaw pułapki w kurniku na 48 h.
- Następnie zbierz pułapki i spakuj je w osobne worki strunowe.
- Włóż do zamrażarki worki z pułapkami na 48h. Następnie wyjmij wkład z pułapki i sprawdź zawartość.
Pamiętaj, aby sprawdzać obecność ptaszyńca wśród ptaków co najmniej raz w miesiącu. Dzięki temu możliwe będzie szybsze zareagowanie na te roztocza, co ma kluczowe znaczenie dla ograniczania populacji pasożyta. Wybrane sposoby zwalczania ptaszyńca kurzego będą skuteczniejsze, ponieważ nie pozwolimy na większy rozwój tych ekotpasożytów.
Ważne - po wykryciu ptaszyńca należy jak najszybciej podjąć działania zwalaczające, opisane w dalszej części artykułu.
Moje kury mają ptaszyńca - co robić ?
Jeżeli zauważysz czarno-czerwone, drobne pasożyty, powinieneś podjąć jak najszybsze kroki do pozbycia się tego roztocza drobiu. Te małe pasożyty mają zły wpływ na wszelkie ptaki, niezależnie od położenia obiektu. Zagrożone są różne gatunki ptaków m. in. kurczaki, indyki, kaczki jak i gołębie czy bażanty. Główne zagrożenia wynikające z obecności ptaszyńca w hodowli drobiu to m. in. wysokie spadek nieśności jaj, anemia, wzrost agresji, brak apetytu, spadek wagi ptaków. Ptaszyniec kurzy to problem, który należy jak najszybciej zwalczyć.
Istnieje kilka sposobów walki z tym pasożytem, jednak najlepsze rezultaty przynosi połączenie 3 metod, które opisano poniżej.
Skuteczne metody zwalczania ptaszyńca kurzego u ptaków
Wśród sposobów walki z ptaszyńcem wyróżniamy różne formy, w zależności od użytych środków. Kluczowy jest wybór odpowiednich preparatów właściwych do skali infestacji.
Mechaniczne metody na ptaszyńca
Najczęstszym wyborem, który zawsze jest zalecany jako wsparcie w walce z ptaszyńcem, jest ziemia okrzemkowa. Diatomit ma różne zastosowanie m. in. posypka bezpośrednio na ptaki, sucha kąpiel ptaków, posypka ściółki. Mikrocząsteczki ziemi okrzemkowej posiadają ostre krawędzie, które rozcinają pancerze ptaszyńców oraz innych owadów.
Chemiczne metody zwalczania ptaszyńca
W przypadku wysokiej skali infestacji ptaszyńcem, zalecane jest także wykonanie oprysku powierzchni. Do tego celu należy wykorzystać np. oprysk na ptaszyńca Dergall, który należy nanieść w miejscach gromadzenia się pasożytów tj. konstrukcje kurnika, gniazda lęgowe, szczeliny, zakamarki. Oprysk wykonuje się dwukrotnie, po zmroku, w odstępie 7-dniowym.
Naturalne metody zwalczania ptaszyńca
Całkowicie naturalny dodatek do wody pitnej - Drink Ex-Mite, który swoim sposobem działania przypomina działanie preparatu Exzolt. Ptaszyńce gryzące kury, które piją wodę z Drink Ex-Mite, są neutralizowane. Ich układ pokarmowy jest uszkadzany, w efekcie czego nie są w stanie więcej gryźć kur ani się dalej rozmnażać. Prowadzi to do stopniowej degradacji populacji ptaszyńca. Stosowanie Drink Ex-Mite jest kluczowe w trwałym wyeliminowaniu ptaszyńca w z hodowli.
Jak połączyć kilka metod zwalczania ptaszyńca, aby zwiększyć skuteczność?
W przypadku dużego problemu z ptaszyńcem, najlepszym rozwiązaniem jest połączenie wszystkich trzech metod zwalczania jednocześnie. Pozwoli to uzyskać najszybsze rezultaty i tym samym zredukować problem ptaszyńca.
A więc jednocześnie:
- udostępniamy kurom ziemię okrzemkową do suchej kąpieli i rozprowadzamy ziemię po kurniku i grzędach
- po zapadnięciu zmroku, wykonujemy oprysk likwidująego ptaszyńca, który opuścił kryjówkę
- kurom podajemy do picia wodę z Drink Ex-Mite, dzięki czemu przerwiemy cykl rozwoju całej populacji.
Ptaszyniec kurzy - profilaktyka
Wśród zalecanych czynności, które zmniejszają prawdopodobieństwo, że pojawi się ptaszyniec kurzy wśród ptaków, polecamy przede wszystkim prewencyjne stosowanie ziemi okrzemkowej w pomieszczeniach, gdzie przebywają ptaki.
- Monitoruj obecność ptaszyńca - sprawdź pułapki monitorujące Fer-Mite Trap. Ważne jest sprawdzanie obecności tych roztoczy poprzez stosowanie pułapek monitorujących co najmniej raz w miesiącu, a w okresach letnich - raz na 2 tygodnie. Dzięki temu, w razie szybkiego wykrycia, wymienione wcześniej metody zwalczania ptaszyńca kurzego będą skuteczniejsze i szybciej przyniosą rezultat.
- Odstraszacze ptaszyńca kurzego - zaleca się, aby podawać ptakom preparaty odstraszające ptaszyńca. np. dodatek do wody pitnej Aqua Ex-Mite, który jest mieszanką naturalnych olejków roślinnych, działających odstraszająco na ptaszyńca. Dodatkowo, można również prowadzić oprysk Spray Ex-Mite, który służy do oprysku powierzchni, a także samych ptaków.
- Suche kąpiele ptaków w ziemi okrzemkowej - Zalecamy także udostępnienie ptakom ziemi okrzemkowej np. w kuwecie i umożliwienie tym samym tzw. suchej kąpieli. Kąpiele w ziemi okrzemkowej pozwalają kurom w naturalny sposób zadbać o higienę i skutecznie oczyszczać upierzenie z wszelkich pasożytów, w tym - ptaszyńca.
- Dbaj o higienię w kurniku - systematyczne usuwanie ściółki i dbałość o suchość ściółki np. poprzez stosowanie Diato Aroma Ex-Mite, podstawowa dezynfekcja i dezynsekcja 0 wszystko to pomaga stworzyć środowisko nieprzyjazne ptaszyńcowi.
- Wymień drewniane gniazda dla kur na metalowe lub plastikowe - ptaszyniec uwielbia drewno i zakamarki, jakie w nim znajduje. Zastanów się nad wymianą swoich gniazd na metalowe gniazda dla niosek lub plastikowe. Są one łatwe w utrzymaniu, chronią jajka przed zniszczeniem i są wygodne dla użytkownika.
Podsumowanie
Każda hodowla drobiu narażona jest na wiele wyzwań, jednym z nich jest ptaszyniec kurzy. W powyższym artykule opisaliśmy budowę i cechy charakterystyczne ptaszyńca, a także jego cykl życia. Zostały przedstawione sposoby jego wykrycia i monitorowania jego obecności. Na koniec opisaliśmy skuteczne sposoby pozbycia się ptaszyńca, a także czynności profilaktyczne, wspierające ochronę przed tym pasożytem drobiu.
FAQ ptaszyniec kurzy - najczęściej zadawane pytanie
Czy ptaszyniec jest widoczny gołym okiem?
Tak. Dorosły ptaszyniec ma około 1 mm długości i można go zobaczyć bez lupy. Po pobraniu krwi przybiera charakterystyczną czerwoną lub ciemnoczerwoną barwę.
Kiedy najlepiej szukać ptaszyńca w kurniku?
Najlepiej wieczorem lub w nocy, gdy ptaszyniec wychodzi z kryjówek i żeruje na ptakach. W dzień warto kontrolować szczeliny i gniazda.
Jakie są pierwsze objawy obecności ptaszyńca u kur?
Pierwszymi sygnałami mogą być niepokój ptaków, pogorszenie kondycji, bladość grzebienia oraz stopniowy spadek nieśności. Objawy te nie są jednak charakterystyczne wyłącznie dla ptaszyńca.
Jak zachowują się kury zaatakowane przez ptaszyńca?
Kury mogą być niespokojne, mogą wydziobywać sobie pióra, następuje spadek nieśności, następuje niższe pobieranie paszy oraz ogólne osłabienie ptaków.