Miękka skorupa, spadek nieśności, kulawizna? Sprawdź czego brakuje kurom

Składniki mineralne w diecie kur odgrywają niezwykle ważną rolę. Są one nie tylko są budulcem ciała, skorupy, ale również wpływają na przemianę materii oraz pełnią ważną rolę dla odporności. Wchodzą one w skład enzymów, hormonów, witamin i aminokwasów. Wiele pierwiastków stymuluje organizm do produkcji przeciwciał, które z kolei zapobiegają rozwojowi chorób. Zarówno niedobory, jak i nadwyżki składników mineralnych w diecie ptaków nie są sytuacją pożądaną. Często prowadzą do poważnych chorób tj. krzywica, złych nawyków kur tj. kanibalizm, pterofagię czy zjadanie jaj, a także spadku nieśności i wylęgowości. W artykule omówione zostaną najważniejsze składniki mineralne w żywieniu kur, a także konsekwencje ich niedoborów oraz nadmiarów.

Wapń w diecie kur – podstawa zdrowych niosek i brojlerów

Prawidłowa przemiana wapniowo-fosforowa odgrywa duże znaczenie zarówno w hodowli kur niosek, jak i brojlerów. Uzależniona jest ona zarówno od ilości tych pierwiastków w paszy, ale także od tego, jak dobrze są wchłaniane w jelitach oraz w jakich proporcjach występują względem siebie i innych składników mineralnych. Duże znaczenie ma tu również witamina D3, która wspomaga ich przyswajanie. Magazynem wapnia w organizmie ptaków jest tkanka kostna, a szczególnie kości szpikowe. To właśnie z nich wapń dostarczany jest do produkcji skorup jaj.

Zapotrzebowanie ptaków na wapń jest różne – dla kurcząt będzie to ok. 0,8%, z kolei dla kur o nieśności 75-80% będzie to ok. 3% . Niedobory wapnia negatywnie odbijają się na jakości skorupy oraz wylęgowości. Prowadzą również do obniżenia tempa wzrostu, a także spadku nieśności. W żółtkach mogą pojawiać się plamy. Dłuższy okres niedoboru wapnia może prowadzić do uwstecznienia jajnika oraz przerostów nadnerczy, a także zrzeszotnienia kości i krzywicy. Ptaki dosięgnięte niedoborem często mają porażone kończyny, złamania oraz rozluźnione wiązadła. Także nadmiar wapnia źle wpływa na ptaki, w szczególności przyczynia się do zmniejszenia produkcyjności oraz obniżonego tempa wzrostu kurcząt.

Objawy niedoboru wapnia u kur

• cienkie i kruche skorupki jaj,
• jaja bez skorupy,
• spadek nieśności,
• kulawizna i osłabienie nóg,
• łamliwość kości,
• pogorszenie kondycji stada.

Naturalne źródła wapnia dla kur

Do głównych źródeł wapnia w diecie kur zalicza się:

• kredę pastewną,
• muszle ostryg,
• skorupki jaj,
• mączkę wapienną.

Kreda dla kur jest niezwykle wartościowym i tanim dodatkiem paszowym. Jej dozowanie do paszy przynosi bardzo szybko widoczne efekty. Kredę zaleca się podawać szczególnie ptakom w okresie wzrostu, a także kurom nioskom. Przyczynia się ona do formowania mocniejszych stawów i kości, a także twardszej skorupy jaj. Kredę z zawartości Ca min. 36% należy się dozować kurom w ilości ok. 10 g / sztukę, co pozwoli zapewnić zapotrzebowanie kur na czysty wapń, które wynosi ok. 3,2 – 3,6 g.

Alternatywą są muszle ostryg, które najlepiej podawać w osobnym karmidle, ponieważ kury instynktownie pobierają tyle, ile potrzebują. W zależności od wieku stosuje się różną frakcję:

• pisklęta i młode kurki: 1–2 mm,
• dorosłe ptaki: 3–5 mm

Fosfor w diecie kur – niezbędny partner wapnia

Fosfor jest niezbędny do mineralizacji kości i powstawania skorupy jaj, ale także konieczny do prawidłowej przemianie komórkowej. Zapotrzebowanie ptaków na fosfor zależne jest od wielu czynników, ale głównie łączy się go z ilością podanego wapnia. Za optymalny stosunek tych dwóch pierwiastków uznaje się 2:1 (wapń:fosfor). W przypadku kur niosek stosunek też można zwiększyć i może wynosić od 3:1. Niedobory fosforu w diecie kur najczęściej mają miejsce, gdy ptaki są żywione paszami roślinnymi ubogimi w fosfor, co ma miejsce szczególnie dla roślin zebranych w czasie suszy. Niedobory fosforu objawiają się słabymi przyrostami, a także obniżoną płodnością. Zaburzają one również prawidłowe wchłanianie wapnia. Z kolei zbyt duży udział fosforu w diecie ptaków przyczynia się do degeneracji kości u młodych ptaków.

Niedobory makroelementów i mikroelementów w diecie kur

Oprócz wapnia i fosforu bardzo ważne są inne makroelementy, a także mikroelementy, które wpływają na odporność, wzrost i rozród.

Nazwa pierwiastka	Skutki niedoboru	Skutki nadmiaru
Sód i chlor	Zaburzenia trawienia Mniejsze przyrosty Spadek nieśności Kanibalizm	Zatrucia
Magnez	Brak apetytu Senność Szybszy oddech i arytmia Mniejsze przyrosty Spadek nieśności Większa śmiertelność zarodków	Mniejsze przyrosty Biegunki Słabsze skorupki jaj Zatrucia
Siarka	Niedostateczne upierzenie	Zaburzenia trawienne
Potas	Zahamowanie wzrostu Porażenia Ogólne osłabienie	Zaburzenia wchłaniania innych składników mineralnych Mniejsza nieśność
Żelazo	Niedokrwistość Odbarwienie piór Mała, blada śledziona Niższa odporność	Nadmiar żelaza nie występuje
Mangan	Zaburzenia w tworzeniu kości Zahamowanie wzrostu Spadek nieśności Peroza – obrzęk i deformacja stawów Duża śmiertelność zarodków	Problemy neurologiczne
Selen	Zahamowanie wzrostu Dystrofia wątroby Choroba białych mięśni Skaza wysiękowa	Zatrucia Zahamowanie wzrostu Obniżenie wylęgowości Obrzęk głowy i szyi
Cynk	Skrócenie kości Zahamowanie wzrostu Utrata apetytu Słabe upierzenie Kruche pióra Niedorozwój skrzydeł i nóg zarodków	Zatrucia
Miedź	Nie występuje	Słabe przyrosty kurcząt Zatrucia
Jod	Obniżenie wzrostu Wypadanie piór Opóźnienie dojrzałości płciowej	Obniżenie płodności

Dziobak dla kur jako wsparcie przy niedoborach minerałów

W przydomowym chowie kur coraz większą popularność zyskują kamienie mineralne do dziobania, które stanowią połączenie składników mineralnych i naturalnej aktywizacji ptaków. Dziobak Peckit 4 kg dostarcza wapń, sód, fosfor, magnez, a także cynk, mangan, żelazo, miedź, jod i selen, oraz witaminy. To co wyróżnia go spośród innych mineralnych dodatków paszowych, to zachęta ptaków do aktywności, która redukuje nudę w stadzie. Regularne korzystanie z dziobaka Peckit wspiera jakość skorupek jaj, kondycję kości oraz pomaga ograniczyć złe zachowania wynikające ze stresu i nudy tj. kanibalizm czy wydziobywanie piór.

Bibliografia

• W.B. Borzemska: „Vademecum chorób drobiu”
• Z.Wachnik: „Choroby drobiu”
• A. Gostyński: „Jak zapobiegać chorobom zwierząt"